จุดมุ่งหมายของการนิเทศการศึกษาภายในโรงเรียน

จุดมุ่งหมายของการนิเทศภายในโรงเรียน

          การกำหนดจุดมุ่งหมายของการนิเทศภายในโรงเรียนที่ชัดเจนมีความจำเป็นอย่างยิ่ง เพราะจุดมุ่งหมายจะเป็นตังที่บ่งบอกว่าต้องการอะไร และจะปฏิบัติอย่างไรจุดมุ่งหมายทั่วไปในการนิเทศภายในโรงเรียน คือ การพัฒนาคุณภาพการเรียนการสอนที่ดูจากผลการเรียนรู้ของนักเรียนเป็นหลัก และการเปลี่ยนแปลงพัฒนาในสมรรถนะการสอนของครูในวิชาชีพ

 

          วไลรัตน์  บุญสวัสดิ์ (2538) ได้กล่าวถึง จุดมุ่งหมายของการนิเทศภายในโรงเรียนดังนี้ คือ

          1. เพื่อช่วยเหลือครูในการพัฒนาปรับปรุงตนเอง

          2. เพื่อส่งเสริมให้มีการปรับปรุงหลักสูตร

          3. เพื่อช่วยเหลือครูในการปรับปรุงการสอนของตนเองให้ดีขึ้น

          4. เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้เชี่ยวชาญในด้านต่างๆ ที่มีอยู่ในโรงเรียนได้ช่วยเหลือเพื่อนครูด้วยกัน
          5. เพื่อส่งเสริมให้คณะครูมีความสนใจในนวัตกรรม สื่อ และอุปกรณ์การสอน

          6. เพื่อส่งเสริมให้คณะครูมีความเข้าใจเกี่ยวกับเด็กนักเรียนให้สูงขึ้น

          7. เพื่อช่วยเหลือครูในการประเมินผลนักเรียน

          8. เพื่อส่งเสริมยั่วยุให้ครูรู้จักประเมินผลโครงการและการปฏิบัติงาน และความก้าวหน้าในวิชาชีพของตน

          9. เพื่อช่วยให้ครูประสบผลสำเร็จและมีความรู้สึกมั่นคงในชีวิตและอาชีพ

 

สำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ (2534) ได้กำหนดจุดมุ่งหมายของการนิเทศการศึกษาภายในโรงเรียน ดังนี้

          1. เพื่อเป็นการช่วยเหลือให้ครูสามารถปรับปรุงตนเองและกิจกรรมการเรียนการสอน

          2. เพื่อช่วยพัฒนาพฤติกรรม บุคลิกภาพการสอนของครูให้ดีขึ้น

          3. เพื่อสนับสนุนความรู้ความสามารถของครูในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน

          4. เพื่อกำกับควบคุมติดตามผลการปฏิบัติงานของครูอย่างต่อเนื่อง

          5. เพื่อส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ และการทำงานร่วมกันเป็นคณะ

          นอกจากนั้น เนกเลย์  และอีแวนส์ (Nesgley and Evans 1980) ได้อธิบายถึงความมุ่งหมายของการนิเทศภายในโรงเรียนสำหรับผู้บริหาร คือ

          1. เพื่อส่งเสริมให้ครูแต่ละคนหรือทั้งกลุ่มสามารถแสดงความสามารถออกมาได้อย่างอิสระ เพื่อปรับปรุงการเรียนการสอนร่วมกับบุคคลอื่นๆ

          2. เพื่อให้การจัดการศึกษาเป็นไปตามปรัชญา พันธกิจ และเป้าหมายของโรงเรียนและให้เกี่ยวข้องกับชุมชน

          3. เพื่อพัฒนาทางการสอน

          4. เพื่อพัฒนาหลักสูตร

          5. เพื่อดูแลโครงการนิเทศภายในให้ดำเนินไปด้วยดี

          6. เพื่อดำเนินการวัดผลและประเมินผลโครงการทั้งระบบ

          7. เพื่อช่วยให้การจัดตั้งผู้เชี่ยวชาญในการสอนและใช้คณะบุคคลต่างๆ เหล่านี้ให้มีประสิทธิภาพ

          8. เพื่อรับผิดชอบการจัดโครงการส่งเสริมความรู้ความก้าวหน้าแก่ครูในโรงเรียน

          9. เพื่อให้มีการแลกเปลี่ยนข่าวสาร ความรู้และความเข้าใจซึ่งกันและกันระหว่างครูและบุคคลอื่นๆ

          10. เพื่อจัดการสิ่งอำนวยความสะดวกและการใช้ให้มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล

          11. เพื่อช่วยให้มีการพัฒนาการนิเทศใหม่ๆ

          กู๊ด (Good 1973) ได้กำหนดจุดมุ่งหมายของการนิเทศการศึกษาภายในโรงเรียนไว้ว่า เพื่อช่วยเหลือในการปรับปรุงการสอน ซึ่งเป็นการกระตุ้นให้เกิดความเจริญงอกงามในวิชาชีพและการพัฒนาตนเองทั้งในด้านการปรับปรุงวัตถุประสงค์การสอนสื่อนวัตกรรมและเทคนิควิธีการสอน และการประเมินผลการเรียน

          จากจุดมุ่งหมายของการนิเทศภายในโรงเรียนดังกล่าว สรุปได้ว่าการนิเทศการศึกษาภายในโรงเรียนจะเป็นการมุ่งพัฒนาปรับปรุงคุณภาพการจัดการเรียนการสอนโดยตรง เพื่อให้ครูพัฒนาตนเองทางด้านการจัดการเรียนการสอนและพัฒนาการในวิชาชีพของตนเองให้เจริญก้าวหน้าขึ้นด้วยในเวลาเดียวกันการนิเทศภายในโรงเรียนเป็นความร่วมมือร่วมใจกันอย่างแท้จริง เป็นการเปิดโอกาสให้พัฒนาความคิดสร้างสรรค์ พร้อมกับการสร้างกำลังใจในการนิเทศตนเองและพัฒนาผู้เรียนอย่างต่อเนื่อง และผู้นิเทศในโรงเรียนส่วนใหญ่จะเป็นครูที่มีความรู้ความเชี่ยวชาญเป็นพิเศษ หรือเป็นเพื่อนครูด้วยกัน ที่มีความรู้ความเชี่ยวชาญเสมอกัน ร่วมมือกันปฏิบัติงาน หรือผู้บริหารสามารถเป็นผู้นิเทศการสอนโดยตรงได้หรืออาจร่วมมือกับผู้นิเทศจากภายนอกให้ผู้ประสานงานและอำนวยความสะดวกด้านสื่อนวัตกรรมที่จำเป็นและวิทยากรที่เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน เป็นต้น ที่สำคัญการนิเทศภายในโรงเรียน (School based supervision) คือ การนิเทศที่ดำเนินการที่โรงเรียน บุคลากรในโรงเรียนเป็นหลัก และมุ่งเน้นการปรับปรุงพัฒนาคุณภาพการศึกษาของโรงเรียน และคุณภาพความรู้ของนักเรียนเป็นพิเศษ