หลักการสำคัญของการนิเทศภายในโรงเรียน

 หลักการสำคัญของการนิเทศภายในโรงเรียน

          1. การให้ความร่วมมือร่วมใจ (Collaboration)

          2. การสร้างความผูกพันต่อภาระหน้าที่ (Commitment) ด้วยความเต็มใจของบุคลากรในโรงเรียนและครู

          3. การประสานสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน (Interpersonal Relation)

          4. การประสานกันทุกฝ่าย (Cooperation)

          5. เป็นประชาธิปไตย (Democracy)

          6. การยึดหลักความแตกต่างของมนุษย์และพัฒนาการของมนุษย์แต่ละวัย (Individual Differences and Human Development)

          7. การมีเป้าหมายเดียวกัน (Common Goals) คือ คุณภาพการศึกษาของผู้เรียน (Student Quality)

 

การนิเทศภายในโรงเรียนในยุคศตวรรษที่ 21

          เนื่องจากการนิเทศในปัจจุบัน คือ การพัฒนาในวิชาชีพที่เป็นการพัฒนาบุคลากรทุกฝ่าย ทุกระดับ อย่างต่อเนื่อง อันเป็นผลจากการเปลี่ยนแปลงทางด้านความรู้ เทคโนโลยีต่างๆ ที่เป็นไปอย่างรวดเร็ว ความรู้ ความเชี่ยวชาญ ที่มีอยู่เดิมไม่อาจจะนำพาประเทศให้เจริญก้าวหน้าได้ ดังนั้น บุคลากรทางการศึกษาจึงต้องมีการเรียนรู้ตลอดชีวิต เช่นเดียวกับบุคลากรในวิชาชีพอื่น วิธีการนิเทศที่อยู่ในวงจำกัดไม่ต่อเนื่อง ไม่ได้เน้นการพัฒนาความก้าวหน้าให้กับทั้งผู้รับการนิเทศและผู้ทำหน้าที่นิเทศ (Teacher-Centered Coaching/Student Coaching) ดังนั้น จึงเกิดการเปลี่ยนแปลงทั้งหลักการ แนวคิด แนวปฏิบัติ คำใด ข้อความใด การปฏิบัติใดๆ ที่ไม่สร้างความร่วมมือ และการยอมรับกันและกัน ทำให้เข้าใจไม่ตรงกัน จะต้องมีการเปลี่ยนแปลงแก้ไขสำหรับการเปลี่ยนแปลงให้เหมาะสมกับทุกด้านที่เป็นไปอย่างรวดเร็ว เช่น การนิเทศแบบคลินิกเป็นการโค้ชโดยผู้เชี่ยวชาญ (Expert Coaching) การโค้ชแบบเพื่อนร่วมอาชีพ (Collegial Coaching, Expert Coaching) เป็นการโค้ชหรือการนิเทศ โดยผู้เชี่ยวชาญเพื่อช่วยครูให้แก้ปัญหา การสอน ปัจจุบันเป็นการร่วมมือกันพัฒนามากกว่า หรือการนิเทศเพื่อปรับปรุงและพัฒนา ดังนั้นจึงมีการเปลี่ยนแปลงความเชื่อ แนวคิด และวิธีปฏิบัติให้เหมาะสมกับครูแต่ละคน ในปัจจุบัน จึงมีการศึกษาให้ชื่อเรียกใหม่ๆ เพื่อการพัฒนาคุณภาพในวิชาชีพ  สำหรับครูและบุคลากรทางการศึกษา เช่น Mentoring, Peer Coaching, Collaborative Peer Coaching, Cognitive Coaching และ Porfessional Development Program ฯลฯ ซึ่งมีการจัดกิจกรรมทั้งแบบเป็นทางการ (Formal) และไม่เป็นทางการ (Non-formal) เปลี่ยนเป็นการนิเทศเพื่อพัฒนาเน้นความร่วมมือ และการพัฒนาสติปัญญา การปฏิบัติงานและการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง โดยเน้นความร่วมมือกันของทุกฝ่าย ดำเนินการเปลี่ยนเป็นระบบเริ่มตั้งแต่การสร้างความตระหนัก การยอมรับการเปลี่ยนแปลง และพัฒนาการเตรียมความพร้อม วิธีการพัฒนา การติดตามดูแลช่วยเหลือกันและกัน และการประเมินผล การพัฒนาทั้งการวัดและการประเมินทั้งก่อนระหว่างและหลังการดำเนินการจนถึงการติดตาม การดำเนินการอย่างต่อเนื่องต่อไป 

 

          กระบวนการนิเทศการสอน กระบวนการพัฒนาวิชาชีพ และการโค้ชแบบต่างๆ จะประกอบด้วยขั้นตอนการปฏิบัติที่แตกต่างกัน เนื่องจากการพัฒนาการของแนวคิด แนวปฏิบัติและการปฏิบัติจริง ในแต่ละยุคทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงกระบวนการ กิจกรรม หลักการสำคัญ แนวปฏิบัติ มาอย่างต่อเนื่อง ซึ่งเป็นการสร้างองค์ความรู้อย่างต่อเนื่องของมืออาชีพ (Professional) ที่แท้จริง การเรียนรู้และการพัฒนาเป็นพันธะหน้าที่ของบุคลากร ทางการศึกษาทุกคน ทุกระดับความเชี่ยวชาญ ซึ่งจะต้องเรียนรู้ด้วยการอ่าน ทำความเข้าใจ และปฏิบัติ อย่างต่อเนื่อง