ตารางแสดงความสัมพันธ์ระหว่างพฤติกรรมการแสดงออกหรือเหตุการณ์ที่ปรากฎ
ให้เห็นของผู้บริหารและของครูในโรงเรียน ในแต่ละบรรยากาศขององค์กร
++ เป็นบวก หรือให้ความสำคัญมากที่สุด อยู่ในระดับสูงมาก หรือมีมากที่สุด
- - อยู่ในระดับต่ำมาก ให้ความสำคัญน้อยมาก หรือมีน้อยมาก
+ ให้ความสำคัญมาก อยู่ในระดับสูง หรือมีมาก
- อยู่ในระดับต่ำ ให้ความสำคัญน้อย หรือมีน้อย
ที่มา : Halpin and Croft 1967, อ้างถึงใน Sergiovanni and Starratt 1988 (New York : McGraw-Hill Book Company, 1967)
จากตารางดังกล่าว แสดงให้เห็นถึงอิทธิพลความมากน้อยของพฤติกรรมที่แสดงออกที่มีต่อบรรยากาศองค์กรแบบเปิดและแบบปิด หรือเป็นที่พฤติกรรมใดมากที่สุด หรือน้อยที่สุด โดยสามารถสรุปได้ว่า
โรงเรียนที่มีบรรยากาศแบบเปิดมีลักษณะดังนี้ คือ
1. การแสดงออกด้วยความห่างเหินไม่ใกล้ชิดระหว่างคณะครู อยู่ในระดับต่ำหรือมีน้อย (low disengagement)
2. การรมอบหมายงานอื่น ๆ ที่นอกเหนือจากงานสอน อยู่ในระดับต่ำ หรือมีน้อย (low hindrance)
3. ความรู้สึกที่มีต่อกัน การมีขวัญกำลังใจในการปฏิบัติงาน ความรับผิดชอบร่วมกัน อยู่ในระดับสูง หรือมีมากที่สุด (Very High Esprit)
4 ความใกล้ชิดกับเพื่อนร่วมงานมีมาก อยู่ในระดับสูง หรือมากที่สุด (Hgh Intimacy)
5. ความห่างเหิน ความไม่ใกล้ชิดของผู้บริหารที่มีต่อคณะครู อยู่ในระดับต่ำ หรือมีน้อย (Low Aloofness)
โรงเรียนที่มีบรรยากาศแบบปิดจะมีลักษณะดังนี้ คือ
1. การแสดงออกด้วยความห่างเหิน ไม่ใกล้ชิดระหว่างคณะครู อยู่ในระดับสูงมากหรือมีมากที่สุด (Very High Disengagement)
2. การได้รับมอบหมายภาระงานนอกเหนือจากงานสอน อยู่ในระดับสูง หรือมีมาก (High Hindrance)
3. ความรู้สึกที่ดีต่อกัน ขวัญกำลังใจ การรับผิดชอบงานร่วมกันของคณะครู อยู่ในระดับต่ำมาก หรือมีน้อยมาก (Very Low Esprit)
4. การแสดงออกถึงความห่างเหิน ไม่ใกล้ชิดของผู้บริหารต่อครู อยู่ในระดับสูงหรือมีมาก (High Aloofness)
5. ความใกล้ชิดสนิทสนมกัน อยู่ในระดับต่ำ หรือน้อย (Low Intimacy)
6. การเน้นที่ผลผลิตหรือผลลัพธ์ของการปฏิบัติงานของครู อยู่ในระดับสูง หรือมีมาก (High Production Emphasis)
7. การแสดงออกถึงความผูกพันต่อภาระหน้าที่ แสดงว่าการปฏิบัติที่ถูกต้องมีให้เห็น อยู่ในระดับต่ำ หรือมีน้อย (Low Thrust)
8. ความใส่ใจ เอาใจใส่ของผู้บริหารต่อครู อยู่ในระดับต่ำ หรือมีน้อย (Low Consideration)
นอกจากนั้น ฮอย และคณะ (Hoy and His Associates, อ้างถึงใน Sergiovanni and Staratt 1988) ได้ทำการศึกษาเกี่ยวกับบรรยากาศในโรงเรียนมัธยม สรุปสาระสำคัญได้ว่า บรรยากาศในโรงเรียนแบบเปิด จะปรากฎให้เห็นซึ่งความร่วมมือกันการยอมรับนับถือกันระหว่างบุคลากรในโรงเรียน และมีการสนับสนุนส่งเสริมจากผู้บริหารค่อนข้างมาก ในทางตรงกันข้ามบรรยากาศแบบปิด ผู้บริหารให้การสนับสนุนน้อย เข้มงวดใช้อำนาจสั่งการและไม่เป็นประชาธิปไตย ไม่ให้ความสำคัญต่อความสามารถของครูในโรงเรียนและความต้องการของแต่ละบุคคล ครู และผู้บริหาร ส่งผลต่อการทำงานของตนเองขาดความเชื่อใจซึ่งกันและกัน ดังนั้น ในการนิเทศภายในโรงเรียนนั้น ผู้ที่ทำหน้าที่นิเทศรวมทั้งผู้บริหารโรงเรียนควรจะให้ความสำคัญต่อการพยายามส่งเสริมและสร้างบรรยากาศองค์กรแบบเปิด ซึ่งเอื้อต่อการนิเทศที่มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล บรรยากาศโรงเรียนจึงเป็นองค์ประกอบที่สำคัญอย่างหนึ่งของการนิเทศการสอนหรือการนิเทศภายในโรงเรียน
นอกจากนั้น ฟอกซ์ และคนอื่น (Fox, R.S., and others 1973) ได้กล่าวถึง องค์ประกอบบรรยากาศโรงเรียนไว้ 8 ประการ คือ 1) การยอมรับนับถือ (Respect) 2) ความไว้วางใจ (Trust) 3) การมีขวัญกำลังใจสูง (High Morale) 4) การให้โอกาสในการทำงาน (Opportunities for Input) 5) ให้โอกาสเจริญเติบโตทางวิชาการและทางสังคมอย่างต่อเนื่อง (Continuous academic and social growth) 6) เน้นความสามัคคีหรือการรวมพลังกัน (Cohesiveness) 7) การปรับปรุงโรงเรียนอยู่เสมอ (Renewal) และ 8) เน้นการดูแลเอาไจใส่ที่มีต่อกัน (Caring)
สรุปก็คือ บรรยากาศโรงเรียนที่ดีคือ บรรยากาศแบบเปิดจะประกอบด้วยพฤติกรรมการปฏิบัติของบุคลากรในโรงเรียนในด้านต่าง ๆ ต่อไปนี้ค่อนข้างสูงคือ การยอมรับนับถือกันและกัน การมีโอกาสเจริญก้าวหน้าทางวิชาการ การมีขวัญกำลังใจสูง ความสามัดดีรวมพลัง และการปรับปรุงโรงเรียนอยู่เสมอ
